Mariola Więcek
W branży gastronomicznej napiwki to codzienność – stanowią miły dodatek do dochodów personelu, jednak kwestia ich opodatkowania budzi liczne wątpliwości wśród właścicieli restauracji. Przepisy podatkowe w Polsce określają różne zasady dotyczące traktowania napiwków, zarówno dla pracodawcy, jak i pracowników. Jak należy postępować z napiwkami z punktu widzenia prawa podatkowego? Wyjaśniamy.
Napiwki w restauracji a VAT
Zgodnie z obowiązującymi przepisami każdy podatnik, który prowadzi działalność gospodarczą, jest zobowiązany do prawidłowego i zgodnego z przepisami ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych, wpływających na wielkość podatku.
Jednak w przypadku napiwków sytuacja jest specyficzna. Co mówią na ten temat przepisy? Przyjrzyjmy się najpierw sposobowi, w jaki napiwki klasyfikowane są przez przepisy ustawy o VAT.
Zgodnie z interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (nr 0115-KDIT1-1.4012.236.2019.4.MN) opodatkowaniu VAT podlega tylko to świadczenie, które jest wynagrodzeniem za usługę – wyraźnie wynikającym z dwustronnego stosunku prawnego.
Ponieważ dobrowolne napiwki nie spełniają tych warunków – nie są wynagrodzeniem za świadczenie usług w rozumieniu prawnym – nie podlegają VAT.
Kiedy napiwki podlegają opodatkowaniu VAT?
Napiwki podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w sytuacji, gdy restaurator dolicza je obowiązkowo do ceny usługi. Tym samym stają się częścią wynagrodzenia za wykonaną usługę, a tym samym podlegają opodatkowaniu.
Wynika to z treści art. 29a ust. 1 ustawy VAT, która wskazuje, że podstawą opodatkowania (z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i ) jest wszystko, co stanowi wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę towarów lub usługodawcę z tytułu sprzedaży od usługobiorcy, nabywcy lub osoby trzeciej.
Dotyczy to także dotacji, subwencji oraz innych dopłat o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych przez podatnika usług.
Napiwki a obowiązki podatkowe pracowników
W kontekście napiwków otrzymanych w formie gotówkowej bezpośrednio od klienta istnieje istotna różnica w obowiązkach podatkowych.
Pracownik – kelner czy kelnerka – który otrzymuje napiwki, zobowiązany jest do ich opodatkowania, ale dopiero w swoim rocznym zeznaniu podatkowym. Napiwki te, chociaż otrzymywane są w formie gotówkowej i nieewidencjonowane na kasie fiskalnej, stanowią dochód podlegający opodatkowaniu. Zgodnie z przepisami pracownik powinien zgłosić wartość otrzymanych napiwków jako dodatkowy dochód w swoim zeznaniu rocznym.
Wnioski dla restauratorów i ich pracowników
- Nie ma konieczności ewidencjonowania dobrowolnych napiwków na kasie fiskalnej.
- Należy zwrócić uwagę na politykę napiwków – jeśli są one obowiązkowo doliczane do rachunku, muszą być uwzględnione w podstawie opodatkowania VAT.
Dla pracowników:
- Należy dokładnie rejestrować otrzymywane napiwki i deklarować je w rocznym zeznaniu podatkowym.
- Zalecana jest konsultacja z doradcą podatkowym w przypadku wątpliwości dotyczących prawidłowego rozliczenia.
Źródła:
- Poradnik Przedsiębiorcy, Ewidencja napiwków na kasie fiskalnej – czy jest obowiązkowa?, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-ewidencja-napiwkow-na-kasie-fiskalnej-czy-jest-obowiazkowa.
- PIT.pl, Napiwki a podatki – jakie zasady obowiązują w restauracjach?, https://www.pit.pl/aktualnosci/napiwki-a-podatki-jakie-zasady-obowiazuja-w-restauracjach-1008655.
Lena Borczyk·
