Lena Borczyk
„Ekohotel”, „menu neutralne klimatycznie” czy „zrównoważona restauracja” – takie hasła na stałe wpisały się w krajobraz polskiej branży HoReCa. Unijna dyrektywa EmpCo kładzie kres ogólnikowym hasłom i wymusza na przedsiębiorcach twarde dowody na każdą „zieloną” deklarację.
Na poziomie europejskim nowe regulacje wchodzą w życie 27 września 2026 roku, jednak w Polsce ich wdrożenie zostało przesunięte na 2027 rok. Opóźnienie to nie oznacza taryfy ulgowej – UOKiK ostrzega, że deklaracje środowiskowe weryfikuje już teraz na podstawie obowiązujących przepisów o zakazie wprowadzania konsumentów w błąd.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Dyrektywa EmpCo a zachowania konsumenckie
Polacy chcą wdrażać zasady zrównoważonego rozwoju w codziennym życiu. Jak podaje AMS Smart OOH w raporcie „EKO świadomość w wyborach konsumentów” (2024):
- 86% chce, by przedsiębiorstwa były liderami w dziedzinie zrównoważonej przyszłości,
- 68% uważa, że zrównoważone zakupy i zachowanie to główna zasada, jaką kierują się w życiu,
- 49% zwraca uwagę na kwestie ekologiczne podczas zakupów.
Ciekawe dane wyłoniły też raport Global Sustainability Study 2024, według którego aż 54% Polaków jest gotowych zapłacić więcej za produkt przyjazny środowisku. Jednocześnie zaufanie do deklaracji marek jest rekordowo niskie: tylko 9% badanych wierzy w zapewnienia firm o ich „zielonych” działaniach.
Odpowiedzią UE na ten kryzys zaufania jest Dyrektywa (UE) 2024/825, znana jako EmpCo (Empowering Consumers for the Green Transition). Dla branży HoReCa oznacza koniec ery intuicyjnego marketingu „na zielonym tle” i początek ery certyfikacji, precyzyjnych danych oraz weryfikowalnych deklaracji.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Czym dokładnie jest dyrektywa EmpCo?
EmpCo to nowelizacja unijnych przepisów o nieuczciwych praktykach handlowych. Jej głównym celem jest walka z greenwashingiem (tzw. ekościemą). Unijna dyrektywa 2024/825 została oficjalnie opublikowana w marcu 2024 roku. Wyznaczyła ona państwom członkowskim czasdo 27 marca 2026 roku na przyjęcie przepisów krajowych, które miały zacząć obowiązywać równolegle w całej Unii Europejskiej. W Polsce proces ten realizowany jest w ramach rządowego projektu ustawy UC111 (nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta).
Zgodnie z unijnym harmonogramem kluczową datą pozostaje 27 września 2026 roku – to formalna data wejścia w życie dyrektywy i początek stosowania nowych zasad w państwach członkowskich UE.
W Polsce prace legislacyjne nad projektem UC111 uległy jednak opóźnieniu. Rządowy projekt nie został sfinalizowany w terminie, w związku z czym wejście w życie znowelizowanych przepisów krajowych zostało oficjalnie przesunięte na 2027 rok.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Co o odroczeniu EmpCo mówi UOKiK?
Poślizg legislacyjny nie oznacza prawnej próżni ani taryfy ulgowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Tomasz Chróstny, podkreśla, że dyrektywa została przyjęta dwa lata temu, co dało rynkowi wystarczająco dużo czasu na przygotowanie rzetelnej komunikacji. Podstawą prawną do wyciągania konsekwencji za wprowadzanie konsumentów w błąd są już obowiązujące w Polsce przepisy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Działania Urzędu w obszarze greenwashingu to nie odległa teoria – kontrolerzy aktywnie monitorują rynek. Po 27 września 2026 roku UOKiK planuje w pierwszej kolejności działania miękkie, czyli wystąpienia z wezwaniem do usunięcia lub zmiany wątpliwych komunikatów. Formalne postępowania administracyjne i kary finansowe (sięgające do 10% rocznego obrotu) będą grozić podmiotom, które zignorują te zalecenia.
UOKiK zapowiedział publikację oficjalnego przewodnika dobrych praktyk dotyczącego greenwashingu. Dokument ma zawierać praktyczne wskazówki i konkretne przykłady, które pomogą przedsiębiorcom w prowadzeniu bezpiecznej, mierzalnej i zgodnej z prawem komunikacji środowiskowej.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Czego zabrania EmpCo?
Dyrektywa EmpCo wprowadza katalog praktyk uznawanych za nieuczciwe z mocy prawa (tzw. zakazy per se). Oznacza to, że po formalnym wdrożeniu przepisów do polskiego prawa nie będzie konieczne udowadnianie wpływu danego hasła na decyzję konsumenta – sama obecność zakazanego komunikatu stanowi naruszenie. Choć projekt UC111 wejdzie w życie w 2027 roku, UOKiK już dziś opiera swoje kontrole na poniższych kryteriach.
Koniec z poezją marketingową i ogólnikami
Unia Europejska kończy z erą przymiotników, których nie da się jednoznacznie zmierzyć. Zakazane staje się używanie haseł, takich jak m.in. „ekologiczny”, „zielony”, „przyjazny naturze”, „zrównoważony” czy „biodegradowalny”, jeśli nie stoją za nimi konkretne, weryfikowalne dowody.
Same określenia nie są zakazane, ale ich użycie wymaga precyzyjnego uzasadnienia. Jeśli Twój przekaz sugeruje określone cechy czy korzyści produktu/usług (np. środowiskowe, jakościowe), musisz być w stanie je udokumentować – np. poprzez uznany system certyfikacji lub wiarygodne dane.
Pułapka certyfikatów własnych i „dziedziczonych”
Dyrektywa kładzie duży nacisk na wiarygodność oznaczeń. Niedozwolone jest stosowanie oznaczeń środowiskowych, które nie opierają się na systemie certyfikacji lub nie są weryfikowane przez niezależną stronę trzecią. Dotyczy to m.in. własnych grafik typu „ekohotel” czy „Green Quality”.
Dozwolone są systemy certyfikacji, które spełniają określone kryteria przejrzystości i weryfikowalności – zarówno publiczne (np. EU Ecolabel), jak i prywatne, o ile podlegają niezależnej kontroli.
Ryzykiem w praktyce operacyjnej jest także tzw. „dziedziczenie certyfikatów”. Jeśli korzystasz z produktów od certyfikowanego dostawcy (np. MSC), nie należy automatycznie przypisywać tej certyfikacji całemu daniu lub ofercie, jeśli Twój lokal nie spełnia wymogów danego systemu.
Fikcyjna neutralność i brak proporcji w przekazie
EmpCo ogranicza stosowanie deklaracji środowiskowych, które nie odzwierciedlają rzeczywistego wpływu działalności.
W szczególności dotyczy to twierdzeń o „neutralności klimatycznej” lub „pozytywnym wpływie na środowisko”, jeśli opierają się wyłącznie na mechanizmach kompensacyjnych (np. offsetach emisji). Takie komunikaty mogą być uznane za wprowadzające w błąd.
Dyrektywa odnosi się również do proporcji przekazu. Niedopuszczalne jest sugerowanie, że cała działalność ma charakter „zrównoważony” lub „ekologiczny”, jeśli dotyczy to jedynie wybranego elementu oferty. Komunikacja powinna jasno wskazywać zakres deklarowanej korzyści – np. konkretnego produktu, procesu lub działania.
Przejrzystość techniczna: trwałość i prawo do naprawy
Choć dyrektywa koncentruje się na komunikacji środowiskowej, wprowadza także regulacje dotyczące informacji o trwałości i naprawialności produktów.
Przedsiębiorcy nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do długości życia produktu, jego odporności na zużycie ani możliwości naprawy.
Dotyczy to również sytuacji, w których deklarowana naprawialność nie znajduje odzwierciedlenia w praktyce – np. brak dostępu do części zamiennych lub dokumentacji serwisowej. Informacje o trwałości, gwarancji czy serwisie muszą być jasne, rzetelne i możliwe do zweryfikowania przez konsumenta.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Jak przygotować lokal na zmiany związane z EmpCo?
Odroczenie krajowej ustawy do 2027 roku nie oznacza, że z audytem komunikacji warto czekać do ostatniej chwili. Skoro UOKiK już teraz weryfikuje deklaracje marketingowe i zapowiada wzmożone działania po 27 września 2026 roku, każdy dzień zwłoki zwiększa ryzyko otrzymania wezwania do urzędu. Zamiast czekać na sfinalizowanie projektu UC111, już teraz przeprowadzić gruntowny przegląd materiałów promocyjnych, kart menu oraz umów z dostawcami.
Przygotowaliśmy zestawienie 12 newralgicznych punktów w hotelu i restauracji – od kart dań, przez serwisy rezerwacyjne, po procedury weryfikacji dostawców i szkolenia zespołu. Sprawdź, które hasła musisz zmienić, a jakie dokumenty przygotować na wypadek kontroli.
ROZPOCZNIJ AUDYT → 12 rzeczy do zmiany w lokalu
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Zgodność z EmpCo może być Twoją przewagą
Uważasz, że dyrektywa EmpCo to kolejne obciążenie biurokratyczne? Warto zmienić myślenie i spojrzeć na nią jak na szansę dla rzetelnych przedsiębiorców.
W świecie, w którym do niedawna niemal każdy mógł nazwać się „eko”, wygrywali ci z największym budżetem na marketing. Nowe przepisy dają szansę obiektom, które wdrażają strategię zrównoważonego rozwoju i potrafią ją rzetelnie udokumentować.
Zaufanie gościa to najcenniejsza waluta w branży HoReCa. EmpCo porządkuje rynek, oddzielając puste obietnice od faktycznych działań. Transparentna komunikacja może stać się najsilniejszym argumentem w walce o świadomego klienta, który od dostawców produktów i usług oczekuje uczciwości i odpowiedzialności.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Lena Borczyk·
