Co zapowiada resort:
- 3,2 mld opakowań zebranych dotąd w systemie kaucyjnym
- Wydłużenie ważności bonów kaucyjnych dla wygody konsumentów
- Analiza objęcia systemem jednorazowych butelek szklanych
- Kolejne decyzje mają zapaść w oparciu o dane z pełnego roku działania systemu
Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz komentarz ekspercki Deloitte, sierpień 2026.
Zmiany w systemie kaucyjnym wchodzą w etap pierwszych korekt. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada wydłużenie ważności bonów kaucyjnych, a jednocześnie analizuje możliwość objęcia systemem jednorazowych butelek szklanych.
Skala obu tematów jest jednak inna. Dłuższa ważność bonu to przede wszystkim kwestia rozliczeń i obsługi klienta. Szkło jednorazowe oznacza z kolei nowe wymagania magazynowe, transportowe i sprzętowe.
Obowiązki, które lokal ma już dziś, opisaliśmy osobno w przewodniku o systemie kaucyjnym w gastronomii. Ten materiał dotyczy tego, co dopiero może się zmienić.
3,2 mld zwróconych opakowań. Co ta liczba mówi o systemie?
Liczba podana przez resort pokazuje przede wszystkim skalę działania. 3,2 mld zebranych opakowań oznacza, że system przestał być rozwiązaniem testowym i działa już na masowym rynku.
Polski system kaucyjny wszedł w fazę skalowalności funkcjonowania i skutecznie angażuje zarówno konsumentów, jak i handel.
Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu Circular Economy i dyrektorka w zespole Sustainability & Climate w Deloitte
Jednocześnie resort zastrzega, że kolejne decyzje powinny opierać się na danych z pełnego roku działania. Obecnych wyników nie należy więc traktować jako pełnej oceny systemu.
Dłuższa ważność bonów: wygoda dla klienta, więcej pytań po stronie rozliczeń
Wydłużenie terminu realizacji bonu może wyglądać na drobną zmianę, ale po stronie operatorów i punktów sprzedaży rodzi kilka dodatkowych pytań.
Im dłużej środki pozostają w systemie, tym większe znaczenie ma zarządzanie płynnością. Dochodzą do tego kwestie nieodebranej kaucji, podatków oraz sposobu ujmowania tych środków w rozliczeniach.
Kluczowe znaczenie będą miały zasady rozliczania nieodebranej kaucji, kwestie podatkowe, w tym VAT, a także sposób ujmowania środków pozostających przez dłuższy czas w systemie.
Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu Circular Economy i dyrektorka w zespole Sustainability & Climate w Deloitte
Deloitte wskazuje więc na potrzebę pogodzenia dwóch interesów. Chodzi o wygodę konsumenta oraz stabilność finansową uczestników systemu.
Co zmieniłoby wejście szkła jednorazowego do systemu?
To znacznie poważniejsza z rozważanych zmian. Butelka szklana jest cięższa, bardziej podatna na uszkodzenia i wymaga innej organizacji zaplecza niż puszka czy PET.
Ekspertka Deloitte wymienia sześć konsekwencji dla punktu przyjmującego zwroty:
- dodatkowa powierzchnia magazynowa na odebrane opakowania
- ryzyko stłuczeń i uszkodzeń podczas przechowywania i transportu
- wyższe koszty transportu przy większej masie i objętości
- częstsza obsługa logistyczna, bo szkło szybciej zapełnia przestrzeń
- bezpieczeństwo pracowników przy kontakcie z potłuczonym szkłem
- standardy sanitarne przy opakowaniach po napojach
Dla mniejszych placówek może to być realne obciążenie. Im mniej miejsca na zapleczu i im mniejsza skala działalności, tym trudniej wygospodarować osobną przestrzeń na kolejną frakcję.
Szczególnie w przypadku małych i średnich placówek handlowych mogłoby to stanowić istotne obciążenie operacyjne.
Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu Circular Economy i dyrektorka w zespole Sustainability & Climate w Deloitte
Czy obecne automaty poradzą sobie ze szkłem?
Druga bariera dotyczy sprzętu. Obecne automaty projektowano przede wszystkim z myślą o puszkach i tworzywach sztucznych, więc dołożenie szkła może wymagać modernizacji infrastruktury.
Włączenie szkła jednorazowego oznaczałoby konieczność modernizacji istniejących automatów albo zakupu nowych. Zgodnie z założeniami systemu koszty te obciążają producentów wprowadzających opakowania.
W praktyce dodatkowe nakłady nie zawsze zatrzymują się po jednej stronie łańcucha. Deloitte zwraca uwagę, że mogą zwiększyć koszt funkcjonowania systemu, a przez to wpłynąć na ceny produktów objętych kaucją.
Dla lokalu gastronomicznego oznacza to przede wszystkim ryzyko wyższych cen zakupu napojów w opakowaniach kaucyjnych. To właśnie ten element może najszybciej przełożyć się na koszt karty napojów.
Czy szkło trzeba zbierać w każdym punkcie sprzedaży?
Deloitte zwraca uwagę na jeszcze jeden wariant. Szkło jednorazowe nie musi być zbierane dokładnie tak samo jak PET i puszki. Zanim zapadnie decyzja, warto więc przeanalizować inne modele.
- dedykowane punkty zbiórki poza sklepami
- infrastruktura komunalna, czyli istniejące punkty gminne
- punkty specjalistyczne obsługiwane bezpośrednio przez operatorów
Argument jest praktyczny. Ten sam cel środowiskowy można osiągać różnymi modelami zbiórki, a każdy z nich inaczej rozkłada koszty i obowiązki.
Dla gastronomii taki wariant mógłby być korzystniejszy, ponieważ ogranicza problem magazynowania szkła na zapleczu. W wielu lokalach właśnie brak miejsca byłby jednym z największych ograniczeń.
Co warto sprawdzić w lokalu, zanim zapadną decyzje?
Deloitte wskazuje kilka obszarów, które warto przeanalizować z wyprzedzeniem. Trzy z nich mają bezpośrednie przełożenie także na gastronomię.
| Co sprawdzić | Dlaczego to ma znaczenie |
|---|---|
| Gotowość systemu kasowego | Nowe zasady realizacji bonów wymagają obsługi po stronie POS |
| Dostępność miejsca na zwroty | Szkło zajmuje więcej przestrzeni niż puszki i PET |
| Wpływ na rozliczenia podatkowe | Dłuższy okres realizacji bonu zmienia przepływy finansowe |
To jednak etap rozpoznania, nie przygotowania do obowiązkowego wdrożenia. Żadna z opisanych zmian nie została jeszcze przyjęta.
Jeśli planujesz zmiany na zapleczu, sprawdź dostawców wyposażenia w katalogu Horecaline.
Kiedy można spodziewać się decyzji?
Ministerstwo wskazuje, że kolejne kroki mają opierać się na danych z pełnego roku działania systemu. Ponieważ system ruszył 1 października 2025 roku, pełny roczny obraz będzie dostępny jesienią 2026.
Zasadne wydaje się, aby przed wdrażaniem kolejnych dużych zmian regulacyjnych w pierwszej kolejności wykorzystać te dane do identyfikacji oraz eliminacji obecnych nieefektywności.
Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu Circular Economy i dyrektorka w zespole Sustainability & Climate w Deloitte
To oznacza, że realnych rozstrzygnięć nie należy spodziewać się zbyt szybko. Jednocześnie etapowe podejście ma ograniczyć ryzyko zmian, które mogłyby niepotrzebnie obciążyć uczestników systemu.
CZYTAJ RÓWNIEŻ: przepisy i obowiązki w gastronomii na Horecaline.
Najczęściej zadawane pytania o zmiany w systemie kaucyjnym
Jakie zmiany w systemie kaucyjnym planuje ministerstwo?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało wydłużenie ważności bonów kaucyjnych oraz rozpoczęcie analiz nad objęciem systemem jednorazowych butelek szklanych. Żadna z tych zmian nie została dotąd przyjęta.
Ile opakowań zebrano dotąd w systemie kaucyjnym?
Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska z sierpnia 2026 roku w systemie zebrano 3,2 mld opakowań. Resort wskazuje więc, że system działa już na dużą skalę.
Czy butelki szklane jednorazowe wejdą do systemu kaucyjnego?
Na razie trwa analiza takiej możliwości. Eksperci wskazują jednak na odmienną logistykę szkła, możliwą konieczność modernizacji automatów oraz dodatkowe wymagania magazynowe i sanitarne.
Jak zmiany wpłyną na ceny napojów?
Koszty modernizacji infrastruktury zgodnie z założeniami systemu obciążają producentów wprowadzających opakowania. Eksperci Deloitte zwracają jednak uwagę, że dodatkowe nakłady mogą przełożyć się na ceny produktów objętych kaucją.
Kiedy zapadną decyzje o zmianach?
Ministerstwo wskazuje, że kolejne decyzje powinny opierać się na danych z pełnego roku funkcjonowania systemu. System ruszył 1 października 2025 roku, więc komplet danych będzie dostępny jesienią 2026.
Co powinien sprawdzić lokal gastronomiczny?
Warto zweryfikować gotowość systemu kasowego do obsługi nowych zasad realizacji bonów. Jednocześnie dobrze ocenić dostępność miejsca na zwroty oraz możliwy wpływ dłuższego okresu realizacji bonu na rozliczenia podatkowe.
Źródła
Dane o liczbie zebranych opakowań oraz zapowiedzi zmian: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, sierpień 2026. Komentarz ekspercki: Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu Circular Economy i dyrektorka w zespole Sustainability & Climate w Deloitte, materiał przekazany redakcji 21 sierpnia 2026 roku. Wnioski dotyczące gastronomii są opracowaniem redakcji Horecaline.
