Sezonowe warzywa jesienią w gastronomii: kalendarz, ceny hurtowe i food cost

Sezonowe warzywa jesienią dla gastronomii: kalendarz wrzesień-listopad, ceny hurtowe z października 2026, wydajność po obróbce i food cost porcji.

Lena Borczyk4 września 2025Zaktualizowano: 5 października 202610 min czytania
Sezonowe warzywa jesienią w gastronomii: kalendarz, ceny hurtowe i food cost
Co dodać do jesiennej karty dań? Sezonowe warzywa i owoce

Kalendarz dostępności od września do listopada, ceny z rynków hurtowych, wydajność po obróbce i food cost porcji. Stan na 5 października 2026.

Najważniejsze informacje

  • Na rynku Bronisze kapusta biała kosztuje 0,75 zł/kg, a dynia 2,25-3,00 zł/kg.
  • Na łódzkiej Zjazdowej 5 października burak kosztuje 1,00-1,60 zł/kg, marchew 1,00-1,80 zł/kg, seler 2-4 zł/kg.
  • Grzyby leśne są najdroższe i najbardziej zmienne: podgrzybki 16-35 zł/kg, borowiki 25-50 zł/kg.
  • Wydajność po obróbce różni się między źródłami nawet o ok. 30 punktów procentowych, więc liczy się własny test.
  • Wyliczenie własne Horecaline: warzywa do porcji kremu z dyni kosztują ok. 0,59 zł netto.

Źródła cen: serwis cenowy Łódzkiego Rynku Hurtowego Zjazdowa (5.10.2026), notowania rynku Bronisze, raport z Bronisz, sadyogrody.pl (2.10.2026). Przechowywanie i wydajność: Normatywy CDR w Brwinowie, tabela wydajności US Foods. Ceny netto w hurcie, bez transportu.

Sezonowe warzywa jesienią to przede wszystkim dynia, kapusta, buraki i korzenie, a z owoców jabłka, gruszki, śliwki i żurawina. W październiku 2026 większość z nich kosztuje w hurcie od 0,75 do 5 zł za kilogram. Wyjątkiem są grzyby leśne, droższe nawet dziesięciokrotnie. O realnym koszcie porcji decyduje jednak cena po obróbce, a nie cena z faktury.

Ten tekst służy przede wszystkim jako ściąga zakupowa dla szefa kuchni i managera. Jeśli szukasz pomysłów na dania, zajrzyj do przewodnika karta jesienna restauracji: co zmienić, a czego nie ruszać. Więcej tekstów o kuchni i kosztach znajdziesz w dziale gastronomia.

Sezonowe warzywa jesienią: kalendarz od września do listopada

Jesienią część produktów schodzi prosto z pola, a część trafia już z przechowalni. Ta różnica wpływa także na cenę i jakość. Na przykład śliwki kończą się w październiku, z kolei kapustę i korzenie kupisz przez całą zimę. Dzięki temu kalendarzowi zaplanujesz, kiedy wprowadzić produkt do karty i kiedy go zdjąć.

ProduktWrzesieńPaździernikListopad
Dynia (hokkaido, piżmowa)rosnąca podaższczyt podażyz przechowania
Kapusta biała i czerwonazbiorypełna podażz przechowania
Burakipełna podażpełna podażz przechowania
Marchew, pietruszka, seler, pasternakpełna podażpełna podażz przechowania
Grzyby leśnezależnie od pogodyzależnie od pogodykońcówka lub brak
Jabłkaodmiany letnie i jesiennezbiory odmian zimowychz przechowania
Gruszkizbiorypełna podażz przechowania
Śliwki (węgierka)pełna podażkońcówka sezonubrak świeżych
Żurawina wielkoowocowapoczątek zbioruzbiórzbiór
Opracowanie Horecaline na podstawie raportów z rynków hurtowych. Zbiór żurawiny w Polsce trwa od końca września do grudnia (jagodnik.pl). Terminy zależą od regionu i pogody.

Ceny hurtowe warzyw i owoców w październiku 2026

Sezonowe warzywa jesienią kupisz najtaniej na rynku hurtowym. Ceny podaje się tam jednak za opakowanie, na przykład za skrzynkę 10 kg. Dla porównania przeliczyliśmy je więc na kilogram. To ceny z giełdy, więc dostawca z dowozem doliczy marżę i transport. Mimo to notowania pokazują, czy oferta jest rynkowa.

ProduktCena hurtowaŹródło i data
Dynia1,50-3,00 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Dynia2,25-3,00 zł/kg (śr. 2,50)Bronisze, notowania publiczne
Kapusta biała0,75 zł/kgBronisze, 2.10.2026
Kapusta czerwona1,00-2,00 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Burak1,00-1,60 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Marchew1,00-1,80 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Pietruszka korzeń3,00-5,00 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Seler korzeniowy2,00-4,00 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Por1,50-2,50 zł/szt.Zjazdowa, 5.10.2026
Ziemniaki0,53-1,07 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Brukselka7,00-8,00 zł/kgBronisze, notowania publiczne
Pieczarki6,67-11,67 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Podgrzybki16-35 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Borowiki25-50 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Kurki30-35 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Jabłka Antonówka2,00-4,00 zł/kgZjazdowa, 5.10.2026
Jabłka Ligol2,00-3,00 zł/kgBronisze, notowania publiczne
Gruszki Konferencja4-5 zł/kgBronisze, 2.10.2026
Śliwki węgierki3,50-5,00 zł/kgBronisze, notowania publiczne
Ceny Zjazdowej przeliczone z opakowań (np. 10 kg, 15 kg, 3 kg) na kilogram. Bronisze: notowania widoczne bez logowania 5.10.2026 oraz raport sadyogrody.pl z 2.10.2026.

Z tabeli wynikają trzy wnioski. Po pierwsze, kapusta, buraki, marchew i ziemniaki kosztują poniżej 2 zł/kg. Po drugie, najwyższa cena grzybów leśnych bywa dwa razy wyższa od najniższej, więc wycena dania z borowikami wymaga marginesu. Po trzecie, dla żurawiny nie ma publicznych notowań hurtowych. Jej cenę ustalasz wprost z dostawcą.

Wydajność po obróbce: ile zostaje z kilograma

Cena brutto z faktury nie mówi jednak, ile zapłacisz za kilogram gotowego surowca. Obieranie, gniazda nasienne i zewnętrzne liście zjadają bowiem część masy. Problem w tym, że tabele wydajności bardzo się różnią. Poniżej zestawiamy dwa popularne źródła branżowe.

ProduktUS Foods (na bazie USDA)Chefs Resources
Dynia (odmiany zimowe)74-84 proc.brak danych
Kapusta oczyszczona64 proc.79 proc.
Burak91 proc.76 proc.
Marchew68 proc.97 proc.
Por44 proc.75 proc.
Ziemniaki63 proc.81 proc.
Pieczarki90 proc.97 proc.
Gruszki bez gniazda i skórki78 proc.brak danych
Śliwki bez pestki94 proc.brak danych
Źródła: US Foods, Produce Yields (na podstawie podręcznika USDA „Food Yields”), Chefs Resources, Produce Yields. Dane dla produktów z rynku USA.

Rozbieżności wynikają przede wszystkim z różnych sposobów cięcia i kalibrów. Na przykład por liczony z zielonymi liśćmi daje inną wydajność niż sama biała część. Z kolei przedstawiciel Bronisz podaje, że w dyni piżmowej użyteczne jest ok. 90 proc. kupionej masy. Tabele traktuj więc jako punkt wyjścia, a nie normę.

Jak zrobić własny test wydajności

  1. Zważ partię surowca prosto z dostawy, najlepiej min. 5 kg.
  2. Obierz i oczyść ją tak, jak robicie to na co dzień.
  3. Zważ osobno część użyteczną i odpad.
  4. Podziel masę użyteczną przez masę wyjściową. Wynik to wydajność.
  5. Powtórz test przy zmianie dostawcy, odmiany albo kalibru.
ReklamaFood Tech Expo 2026, Międzynarodowe Targi Technologii Spożywczych, 17-19 listopada, Ptak Warsaw Expo

Food cost porcji: wyliczenie na sezonowych warzywach

Wyliczenie własne Horecaline na podstawie cen z października 2026. Przykład to krem z dyni, 10 porcji po ok. 300 ml. Liczymy wyłącznie warzywa, bo tłuszcz, bulion i nabiał wyceniasz według własnych faktur.

SkładnikIlość bruttoCenaKoszt
Dynia2,0 kg2,50 zł/kg5,00 zł
Marchew0,3 kg1,40 zł/kg0,42 zł
Cebula0,2 kg1,20 zł/kg0,24 zł
Ziemniaki0,3 kg0,80 zł/kg0,24 zł
Razem na 10 porcji5,90 zł
Na porcję0,59 zł
Wyliczenie własne Horecaline. Dynia: średnia Bronisze. Marchew i ziemniaki: środek przedziału Zjazdowej z 5.10.2026. Cebula: Bronisze, 22.09.2026 (sadyogrody.pl).

Następnie uwzględnij odpad. Przy wydajności 74 proc. kilogram obranej dyni kosztuje 3,38 zł. Przy 84 proc. to 2,98 zł, a przy 90 proc. już 2,78 zł. Różnica wynosi więc ok. 20 proc. na samym surowcu. W karcie z kilkoma daniami dyniowymi to już odczuwalny koszt miesięczny.

Drugi przykład pokazuje, jak grzyby zmieniają rachunek. Porcja 80 g podgrzybków kosztuje 1,28-2,80 zł, a borowików 2,00-4,00 zł. Ta sama ilość pieczarek to 0,53-0,93 zł. Do tego grzyby leśne trzeba oczyścić, więc realny koszt będzie wyższy. Dlaczego to ważne? Bo przy wahaniach cen sezonowe warzywa jesienią dają stabilną bazę karty, a grzyby lepiej wyceniać co tydzień. Pełną metodę liczenia opisujemy w tekście jak obliczyć food cost w restauracji.

Przechowywanie: warunki, które wydłużają sezon

Sezonowe warzywa jesienią w większości dobrze znoszą przechowywanie, ale każde w innych warunkach. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie podaje parametry dla przechowalni. Kuchnia restauracji rzadko utrzyma 0°C i 98 proc. wilgotności. Mimo to tabela pokazuje, co trzymać razem, a czego nie.

ProduktTemperaturaWilgotnośćCzas przechowywania
Kapusta biała i czerwona0°C90-95 proc.6-8 mies.
Burak ćwikłowy1-2°C98 proc.8 mies.
Marchew0-1°C98 proc.8-10 mies.
Pietruszka0°C98 proc.6-7 mies.
Seler korzeniowy0-1°C95-98 proc.6-7 mies.
Pasternak0-1°C98 proc.4-6 mies.
Por0°C95-98 proc.2-4 mies.
Dynia10-12°C70-75 proc.1-6 mies.
Brukselka0°C95-98 proc.3-5 tyg.
Jarmuż0°C90-95 proc.14-20 dni
Pieczarki0-1°C95 proc.7-9 dni
Źródło: Normatywy Produkcji Rolniczej CDR w Brwinowie, optymalne warunki przechowywania warzyw. Czasy dotyczą przechowalni, nie chłodni gastronomicznej.

Najczęstszy błąd dotyczy dyni. Potrzebuje ona 10-12°C i suchego powietrza, więc w chłodni przy korzeniach szybciej się psuje. Lepiej trzymać ją w suchym magazynie. Z kolei korzenie, kapusta i pory potrzebują zimna i wilgoci. W praktyce zamawiaj je mniejszymi partiami, bo lokal nie zastąpi przechowalni.

Grzyby leśne tylko z atestem

Świeże grzyby z naturalnych stanowisk wymagają atestu klasyfikatora grzybów albo grzyboznawcy. Suszone potrzebują atestu grzyboznawcy. Tak stanowi rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 258). Grzyby uprawne, czyli pieczarki i boczniaki, atestu nie potrzebują. Zakup od zbieracza bez dokumentu to więc ryzyko przy kontroli sanepidu.

Wykorzystanie całego produktu

Odpad z obróbki to w praktyce pieniądze, które już zapłaciłeś. Część z nich da się odzyskać w innych pozycjach karty. Oto rozwiązania sprawdzone w kuchniach, które pracują na sezonowych produktach.

  • Dynia: pestki po wyprażeniu jako posypka, a skórka hokkaido po upieczeniu jest jadalna, więc nie trzeba jej obierać.
  • Korzenie: obierki marchwi, selera i pietruszki trafiają do wywaru warzywnego.
  • Kapusta: zewnętrzne liście nadają się do gołąbków, a głąby do kiszenia lub zupy.
  • Grzyby: nóżki i ścinki można zmielić na farsz albo wysuszyć na proszek do sosów.
  • Jabłka i gruszki: obierki i gniazda dają bazę do syropu lub octu owocowego.
  • Śliwki: nadwyżkę z końca sezonu przerobisz na powidła albo chutney do mięs.

Więcej o liczeniu strat znajdziesz w tekście waste management, czyli jak nie marnować jedzenia i odzyskać marżę.

Gdzie kupować sezonowe warzywa jesienią

Lokal ma trzy drogi: rynek hurtowy, hurtownię z dowozem albo rolnika. Giełda daje najniższą cenę, ale wymaga czasu i transportu. Dostawca z dowozem jest z kolei droższy, za to gwarantuje stałą jakość. Niezależnie od wyboru porównuj oferty z notowaniami co tydzień. Sprawdzonych dostawców warzyw i owoców dla gastronomii znajdziesz w katalogu firm Horecaline. Przed podpisaniem umowy przejrzyj też 12 pytań, które warto zadać dostawcy.

Najczęściej zadawane pytania o sezonowe warzywa jesienią

Jakie warzywa i owoce są sezonowe jesienią w Polsce?

Od września do listopada to dynia, kapusta, buraki, marchew, pietruszka, seler, pasternak, por, brukselka i grzyby. Z owoców: jabłka, gruszki, śliwki i żurawina.

Ile kosztuje dynia w hurcie w październiku 2026?

Na rynku Bronisze 2,25-3,00 zł/kg, średnio 2,50 zł. Na łódzkiej Zjazdowej 5 października 2026 było to 1,50-3,00 zł/kg.

Czy restauracja może kupić grzyby leśne bez atestu?

Nie. Świeże grzyby leśne muszą mieć atest klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcy (Dz.U. z 2026 r. poz. 258). Pieczarki i boczniaki z upraw go nie wymagają.

Jak uwzględnić odpad w food coście?

Podziel cenę za kilogram brutto przez wydajność. Na przykład dynia za 2,50 zł przy wydajności 84 proc. kosztuje 2,98 zł za kilogram po obraniu.

Materiał chroniony prawem autorskim. Zasady przedruku określa regulamin.